نام نویسنده: علی

    بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیه الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین چون بلندگو امروز درست نیست یعنی گفتند از فردا درست می‌شود و من هم نمی‌توانم بلند صحبت کنم؛ فقط یکی از تنبیهات را ذکر […]

وأما رواية زرارة الثانية فهي أيضا بإسناد الشيخ قدس سره إلى علي بن الحسن بن فضال وقد تقدّمت صحته. وفي سندها محمد بن عبد الله بن زرارة وقد وثّقه ابن داود القمي وهو ثقة متقدم على النجاشي وشهاداته حسيّة معتبرة بخلاف ابن داود المعروف الذي شهاداته حدسية غير معتبرة. وتفصيل الكلام في ابن داود القمي:

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث منتهی شد به فرع دوم در مسئله انهدام بیت یا انهدام عین مستأجره. فرع اول این بود که عین مستأجره به طوری منهدم شود که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در انهدام مورد اجاره بود. فرع اول انهدام عین مستأجره است به طوری که دیگر هیچ قابل انتفاع نباشد، این فرع را دو قسم فرمود:

    بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیه الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله‌ای را که بحث می‌کردیم در تلف عین کلی بود. متعلق اجاره تاره عین شخصیه است و تاره عین کلی است، اگر عین شخصیه

    بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیه الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تتمه فرع اول نسبت به سؤال دیروز جواب آن را مطرح کنیم که فرق بین تلف و اتلاف چیست که در مورد تلف وقتی

    بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیه الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله هفتم تمام شد. بعضی یک فرع اضافه فرمودند که این فرع را هم طرح کنیم خوب است. (سؤال: فرق بین وجه دوم و

    بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیه الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحثی را که وارد شده بودیم این بود که اگر عین مستأجره تلف شد بعد العقد قبل التسلیم، یا فاصله‌ای که بین عقد و

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله هفتم رسیدیم به مسئله هفتم؛ اول مسئله را بخوانیم؛ صاحب عروه می‌فرماید: «ظاهر كلمات العلماء أن الأجرة من حين العقد مملوكة للمؤجر بتمامها». این یک

ويُسمى أيضاً حمدان النقّاش، ويلقّب بحماد القلانسي،[۱] وقد اختلف في حاله أهلُ الفنّ أختلافاً بعيداً، بين مَن وثّقه واعتبره من فقهاء الطائفة، وبين مَن ضعّفه وأسقط روايته،[۲] وقد نُسب تضعيفه إلى المشهور،[۳] بل قد اختلف في حاله الفقيه الواحد وفي كتابٍ واحد كالعلامة وغيره.[۴] ومن هنا تحتّم الغَور في كلمات الأعلام (أعلى الله مقامهم) للكشف

ثانياً: بالنسبة إلى نقل الرواية من كتاب مسائل علي بن جعفر علیه السلام. فهنا دعويان بالنسبة لثبوت هذا الكتاب: الدعوى الأولى: شهرة الكتاب عند الأصحاب الدعوى الثانية: قوّة أسانيد الأصحاب إلى الكتاب أما الدعوى الأولى: فهناك شواهد عديدة يُستفاد منها أن كتاب علي بن جعفر علیه السلام كان معهوداً متداولاً بينهم، منها: ۱. كثرة طرق

الثاني: القاسم بن محمد وهو الجوهري: ولم يثبت في حقّه توثيقٌ خاص، إلا ما ذكره إبن داود في رجاله،[۱] وأشكل عليه بعض المحققين ناسباً ذلك إلى الوهم، أو أنّ ذلك لا أصل له في كتب الرجال.[۲] ولكن التحقيق ثبوت وثاقته، ويمكن ذكر بعض الوجوه وإن لم يُعدّ بعضُها دليلاً مستقلاً ـ باختصار: وجوه توثيق الجوهري

ذكره الشيخ الطوسي قدس سره في أصحاب أبي الحسن الرضا علیه السلام، واصفاً إياه بالجهالة[۱]، وتبعه إبن داود والعلامة[۲]، ولم نجد له توثيقاً خاصاً في الكتب. وغاية ما يمكن ذكره في تقويته: الأمر الأول : كونه من رواة كامل الزيارات بناءاً على القول بدلالة مقدمة مؤلّفه إبن قولويه قدس سره في الكتاب على وثاقة جميع

    الحدیث الثانی خبر أبی بصیر محمد بن یعقوب الکلینی عن محمد بن یحیى، عن أحمد بن محمد، عن علی بن الحکم، عن علی بن أبی حمزه عن أبی بصیر، قال: «سَألتُ أبا عبد الله عن رَجُل شَکَ فی طَوافِ الفَریضه؟ قالَ: یُعیدُ کُلَّما شَکَ، قُلتُ: جُعِلتُ فِداک شَکَ فی طَوافِ نافلهٍ؟ قالَ: یَبنی

والكلام من جهة عبد الله بن الحسن العلوي، حيثُ لم يوثق في الرجال، لا توثيقاً عامّ ولا خاصاً، ولذلك لم يعتد المشهور بروايته، كما صرّح السيد الحكيم قدس سره بجهالته،[۱] والسيد الخوئي قدس سره بضعف روايته.[۲] تقوية عبد الله بن الحسن العلوي يمكن تقوية عبد الله بن الحسن العلوي بوجهين: الوجه الأول: ما ذكرناه في

الأول: سماعة بن مهران فغاية ما يُمكن أن يُقال في تضعيفه هو دعوى وقفَه، فقد قال الصدوق قدس سره: (وبهَذِهِ الأَخبار أفتِي، ولا أفتِي بالخَبَرِ الَّذِي أَوجَبَ عَلَيْهِ القَضَاء لأَنَّهُ رِوَايَةُ سَمَاعَةَ بنِ مِهْرَانَ وَكَانَ وَاقِفِيّاً). وجاء الشيخ الطوسي قدس سره من بعده فقال عنه: (كوفي له كتاب، روى عن عبد الله، واقفي). فهنا دعوییان:

إشكال صاحب المدارك من جهة أبي بصير ودفاع السيد الخوئي وقد أشكل السيّد العاملي قدس سره في سند الرواية،[۱] من جهة اشتراك أبي بصير بین الثقة والضعيف، فتكون الرواية غير معتبرة لعدم إحراز وثاقة الراوي. ولعلّ ما ذكر كان منشأ لتعبير صاحب الجواهر قدس سره عن الرواية بخبر أبي بصير.[۲] لكنه مردود، وقد دفع بعض

محمد بن یعقوب الکلینی عن محمد بن یحیی، عن أحمد بن محمد، عن محمد بن اسماعیل، عن حنان بن سدیر، قال:«قلت لأبی عبدالله علیه السلام: ما تقول فی رجل طاف فأوهم… الحدیث».[۱] و وصف الروایة بالموثقة بناءاً علی ثبوت وقف حنان سَدیر، کما عن الشیخ الطوسی ـ فی أحد کتابیه[۲] ـ تبعاً للکَشی ناقلاً ذلک

الوجه الأول : التوثيق العام للقُميين ويتّضح ذلك بذكر ثلاث مقدمات: المقدمة الأولى: ما هو معروف من ديدنهم مع الرواة بالتشدّد في أخذ الرواية، والقيام بمجابهة من يتساهل في الأخذ من أيٍّ كان إلى درجة تصل إلى الطرد من قم، كما حصل مع أحمد بن أبي عبد الله البرقي وسهل الآدمي.[۱] المقدمة الثانية: أنّهم صحّحوا

الوجه الثاني: توثيق إبن الوليد[۱] فهو من رواة نوادر الحكمة لأحمد بن محمد بن يحيى، وقد استثنى محمد بن الحسن بن الوليد – وتبعه الصدوق وغيره[۲]– جماعة منهم لم يكن منهم إسماعيل بن مرار، فيدخل في المستثنى منه، ويشمله التوثيق العام لإبن الوليد. وأورِد عليه بإشكالين: المناقشة في توثيق إبن الوليد الإشكال الأول (للسيد الخوئي

الكلام في تضعيفات إبن الغضائري وأجيب عنه بعدم اعتبار تضعيفات هذا الكتاب، لوجوه: الوجه الأول: عدم ثبوت مكانة صاحب الكتاب العلمية ومدى خبرته في علم الرجال، فغاية ما يمكن إثباته من رواية النجاشي بلا واسطة عن أحمد بن الحسين الغضائري وترضّيه عنه – هو والشيخ الطوسي قدس سره – هو حسنه أو وثاقته، ولم يصل

ولمعرفة مدى دلالة هذا الإصطلاح في الجرح لابدّ من التعرّض إلى ما ذكره علماء الفنّ في المضمار، فالإضطراب ينقسم إلى قسمين: القسم الأول: الإضطراب من جهة المذهب والمعتقد القسم الثاني: الإضطراب من جهة الرواية أما القسم الأول: فهو بمعنى التقلّب وعدم الإستقرار في معتقده، (فإنّه التلّون في المذهب، يستقيم تارةً ويعوجّ أخرى)[۱]، وهذا القسم لا

الجهة الثانية: في قول أبي بصير «عمن سأله»: وقد توهّم الإرسال بسبب هذه العبارة، من جهة كون السائل مجهولاً، ولكن الحق عدم دلالتها على الإرسال، وبيان ذلك: إن تعبير الراوي الثقة بلفظ «عمن سأل الإمام علیه‌السلام» هو عبارة عن شهادته بأن السؤال قد تحقق في الخارج بالسماع الحسي منه، وأن الإمام علیه‌السلام قد أجاب بما

الأمر الأول: في اعتبار نسخة التحرير الطاووسي فهذا الكتاب ألّفه الشيخ صاحب المعالم منتزعاً مـا يختصّ بكتاب الرجال للكشي من كتاب "حل الإشكال في معرفة الرجال" للسيد جمال الدين أحمد بن طاووس الذي جمع فيه الكتب الرجالية الخمسة[۱]، وقد عثر الشيخ على هذا الكتاب ووجده مُشرفاً على التلف، فانتزع منه ما يتعلق بكتاب الكشي المنتشر

فقد عبّر عنها البعض بـ " صحيح زرارة[۱]، ولكن قد يُشكل عليه من جهة جهالة طريق إبن إدريس الحلي قدس سره إلى كتاب حريز[۲]، فلم يذكر سنده إلى الكتاب، فتعدّ جميع رواياته من المرسلات بحسب الظاهر. اللهم إلا أن يُقال: إنّ جميع كتب حريز تعدّ من الأصول[۳]، وهذه الإصول الأربعمئة وغيرها من الكتب المشهورة للأصحاب

    محمد بن یعقوب الکلینی قدس سره: علیّ بن ابراهیم، عن أبیه، عن صفوان، قال: سألته عن ثلاثه دخلوا فی الطواف، فقال واحدٌ… الحدیث[۱]. و نحوه الشیخ الطوسی قدس سره بسنده إلی الکلینی فی التهذیب[۲]، مع اختلاف یسیر. و من جهه السند فهو صحیح، و لا تأثیر لإضمار أمثال صفوان، و یشهد لذلک ما

    الجهه الثانیه مناقشه المحقق الأردبیلی من حیث السند: أشکل المقدس الأردبیلی قدس سره على سند الحدیث بقوله: (وعبد الله غیر الثقه معلوم التوثیق)[۱] وتبعه فی المدارک مُعلّلاً باشتراک الراوی بین الثقه والضعیف،[۲] فهناک عدّه رواه بعنوان”عبد الله بن محمد” بعضهم ثبت توثیقه دون الآخر، وبسبب الإشتراک بین الثقه وغیره لا یحرز کون الراوی

العنوان الثاني: إسماعيل بن مرّار وأما الإشكال في سندها من جهة إسماعيل بن مَرّار لمجهوليته وعدم التوثيق الخاص له كما عن بعض الأعلام[۱] فيمكن دفعه وإثبات وثاقته بوجوه: وجوه التوثيق لإسماعيل بن مرار الوجه الأول : التوثيق العام للقُميين ويتّضح ذلك بذكر ثلاث مقدمات: المقدمة الأولى: ما هو معروف من ديدنهم مع الرواة بالتشدّد في

كان سند الرواية هكذا: الشيخ الطوسي قدس سره بإسناده إلى موسى بن القاسم، عن اسماعيل، عن أحمد بن عمر المرهبي، عن أبي الحسن الثاني علیه السلام. والبحثُ من جهة سند الرواية يكون في عنوانين: العنوان الأول: في اسماعيل والظاهر كونه اسماعيل بن هُمام بقرينة رواية موسى بن القاسم عنه،[۱] وهو ثقةٌ بتوثيق النجاشي والعلّامة.[۲] العنوان

قد تقدّم أنّ جميع رواة الحديث ممن ثبتت وثاقتهم سوى أبي كهمس – وفي بعض النسخ "كهمش" – وهو الهيثم بن عبيد الشيباني الكوفي، أو الهيثم بن عبد الله ، والظاهر اتحادهما.[۱] قال النجاشي قدس سره: (هيثم «الهيثم» بن عبد الله أبو كهمس، كوفي، عربي، له كتاب ذكره سعد بن عبد الله في الطبقات).[۲] وقال

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در بحث گذشته فرمایش مرحوم محقق نراقی را بیان کردیم. ایشان فرمود که در مسئله، شش قول هست و مستند هر قولی را هم ذکر کرد.

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله ۴۵۱ در این جهت است که اگر شخص محصور شد وظیفه او این است که یا بعث قربانی کند و یا در محل قربانی کند

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث گذشته مربوط به این بود که در محصور اگر شخص محصور با دوستانش قرار بگذارد که در موعد معین برای او ذبح کنند، در آن

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله‌ای را که بحث می‌کردیم سه صورت داشت: صورت اول این بود که شخصی که محصور شده به سبب مرض بعد از تلبس به احرام، بعد

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله ۴۴۹ بحث منتهی شد به مسئله ۴۴۹ مناسک. مسئله را اول بخوانیم تا بعد ببینیم که در شرح مسئله چه فرموده. «اذا أحصر و بعث

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث ما این بود که در عمره تمتع آیا تحلل از نساء به ذبح و قربانی کردن حاصل می‌شود یا نمی‌شود؟ سه دسته از روایات داشتیم:

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین فرع دوم: محصور در عمره تمتع مسئله منتهی شد به محصور در عمره تمتع. محصور در عمره مفرده گفتیم که دو حکم دارد: یکی این که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نتیجه بحث گذشته این شد که جمع بین آیه شریفه که اثبات می‌کند ذبح و قربانی را به جهت هر کسی که ممنوع از اعمال حج

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نسبت به حصر گفتیم سه صورت دارد: حصر در عمره مفرده، حصر در عمره تمتع و حصر در حج. بحث ما در حصر در عمره مفرده

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله قبل تمام شد. مسئله ۴۴۶: مسئله بعد که آخرین مسئله مصدود است: «من ساق هديا معه ثم صد، كفى ذبح ما ساقه و لا يجب

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نسبت به بحث قبل که آیا اگر متمکن از هدی نشد صیام بدل از هدی می‌شود در مورد مصدود یا خیر؟ گفتیم یک روایت هست که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین از مسئله قبل فکر می‌کنم فقط یک مطلب باقی ماند. مسئله قبل راجع به این بود که اگر کسی ممنوع شد از ادامه اعمال حج نه

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله ۴۴۳: حکم منع به غیر از صد و حصر عناوینی که در نصوص شرعیه وارد شده یکی صد است که عبارت است از منع سلطان،

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله قبل تمام شد و نتیجه این شد که اگر کسی مصدود باشد نسبت به اعمال منا، مقصود اعمال منا در روز عید است یعنی اگر

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مطلب در این قسمت بود که اگر شخص مصدود شد نسبت به خصوص اعمال منا یعنی نسبت به اعمال روز عید ممنوع است، اعمال روز عید

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در بحث گذشته قسمتی از فرمایشات مرحوم نراقی را در این بحث طرح کردیم. ۴. مصدود از اعمال منا خاصة مطلب منتهی شد به مورد بحث

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مطلب منتهی شد به این جا که ما خیارات مختلف را مورد بررسی قرار دهیم تا ببینیم که کدام یک از این خیارات، فسخ به سبب

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث گذشته منتهی به این جا شد که بین فسخ و تلف فرق است. در تلف، بطلان عقد از زمان تلف حساب می‌شود اما در مورد

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در جلسه گذشته گفتیم موضوعات مربوط به این مسئله چند موضوع است: یک موضوع فسخ و تلف بود که توضیح دادیم. یک موضوع تعدد عقد بود

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین فرع دوم: تلف العین بعد القبض قبل الاستیفاء صورت دوم این بود که تلف بعد القبض باشد اما بلافاصله قبل از استیفاء منفعت و امکان استیفاء

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تا به حال دو وجه ذکر شد برای این که تلف عین مستأجره بعد العقد قبل القبض موجب می‌شود برای بطلان اجاره که رأسا اجاره باطل

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله چهارم «إذا تلفت العين المستأجرة قبل قبض المستأجر بطلت الإجارة و كذا إذا تلفت عقيب قبضها بلا فصل و أما إذا تلفت بعد استيفاء منفعتها

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین اشکال بر محقق خوئی در فرع اول اشکال اول اشکال اول ایشان نسبت به مرحوم آقای خوئی قدس سره این است که ایشان می‌گوید: «كأنه وقع

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نتیجه بحثی که تا این جا گرفتیم این شد که ملکیتی انسان نسبت به فعل خودش به ملکیت اعتباریه ندارد. بله هر انسانی مالک افعال خودش

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین کلام در اشکالات والد معظم مد ظله العالی بود بر مرحوم اصفهانی قدس سره. اشکال اول را گفتیم؛ اشکال اول این بود که تقسیم کذب به

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین کلام در فرمایشات مرحوم اصفهانی قدس سره بود که ببینیم آیا اخبار من بلغ شامل قضایای تاریخیه، شامل ذکر فضائل و مناقب اهل بیت علیهم السلام

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در این بود که آيا اخبار من بلغ شامل فضائل اهل بیت علیهم السلام و شامل قضایای تاریخیه می‌شود یا خیر. مرحوم شیخ به دو

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تنبیه هشتم در شمول فضائل و مصائب اهل بیت و تاریخ امر هشتم مربوط به این هست که آیا اخبار من بلغ شامل اخبار ضعافی که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین اشکال مرحوم اصفهانی قدس سره بر مرحوم شیخ اعلی الله مقامه را گفتند توضیح دهید. ببینید مرحوم شیخ[۱] بین اخبار من بلغ و خبر صحیح قائم

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین یکی دو تا سؤال و جواب از بحث گذشته باقی مانده بود. بحث گذشته به این منتهی شد که از یک طرف خبر ضعیف قائم است

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تنبیه هفتم در شمول مورد قرینه بر عدم استحباب تنبیه هفتم در این است که اگر خبر ضعیفی دال بر ثواب و استحباب بود و ما

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین کلام مرحوم عراقی مطلب منتهی شد به نظریه مرحوم عراقی قدس سره؛ امر ۱. شمول فتوای فقیه بنا بر انقیاد مطلب اول ایشان این است که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در این بود که آیا اخبار من بلغ شامل فتوای فقیه می‌شود یا خیر. یعنی فقیهی مثل مرحوم محقق، مثل مرحوم علامه. چون معنی فقه

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تنبیه پنجم تمام شد که مربوط بود به شمول اخبار من بلغ نسبت به خبر ضعیف دال بر وجوب. تتمه تنبیه گذشته تتمه همین تنبیه هم

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تنبیه پنجم شمول اخبار من بلغ نسبت به خبر دال بر وجوب امر پنجم یا تنبیه پنجم مربوط به این جهت است که آیا اخبار من

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث منتهی شد به نظریه مرحوم عراقی قدس سره. ادامه کلام مرحوم عراقی مرحوم عراقی مفصل وارد بحث اخبار من بلغ شدند و بعد تنبیهاتی ذکر

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحثی را که داشتیم استدلال به وجوهی بود برای شمول اخبار من بلغ نسبت به مکروهات که اگر خبر ضعیفی قائم شد بر کراهت عملی بر

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تنبیه چهارم شمول اخبار من بلغ نسبت به مکروهات تنبیه چهارم مربوط به این است که آیا اخبار من بلغ شامل مکروهات هم می‌شود یا خیر.

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در تعارض بین اخبار من بلغ بود بنا بر این که مدلول آن اسقاط شرائط حجیت باشد و ادله حجیت خبر واحد مفاد ادله حجیت

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در ترتب ثمرات بود بر مبانی مختلفی که در اخبار من بلغ هست و بحث منتهی شد به ثمره سوم که صحت مسح به رطوبت

اگر یادتان باشد یک وقتی گفتم والد معظم این را نقل فرمودند، کسی بوده که صاحب کرامات بوده، کسی بخواهد به کرامات برسد به نحو شرعی و به تقوا خیلی مشکل است. بله یک ریاضات خاصی هست بعضی انجام می‌دهند، یک کارهایی هم بعد از آن انجام می‌دهند آن‌ها به موت از آدم گرفته می‌شود،

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در احتمال ششم بود که مفاد اخبار من بلغ إخبار از تفضل به ثواب باشد، به این معنا که اخبار من بلغ دلالت می‌کند که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین اشکالی را که طرح کردیم بر مرحوم صدر یک مقدار دقت بفرمایید، توضیح خواستند. ایشان بنا بر مسلک سببیت، اسقاط شرایط حجیت را یک قسمی قرار

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین یک روایت از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه: «قال علیه السلام إن للنكبات غايات لا بد أن تنتهي إليها فإذا حكم‏ على أحدكم بها فليطأطئ لها

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تا به حال چهار احتمال در مفاد اخبار من بلغ ذکر کردیم و در هر احتمال هم چهار مطلب را توضیح دادیم؛ معرفت احتمال بود، آثار

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین فرع دوم مطلب بعدی که مرحوم صاحب عروه متعرض شدند این است که اگر شخصی را که اجیر کرده برای کشیدن دندان قبل از این که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث ما در این مسئله بود که اگر کسی را اجیر کرد برای کندن دندانش و آن شخص هم آمد و در اختیار بود ولیکن شخص

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین خلاصه‌ی مسائل گذشته خلاصه بحث تا این جا این شد که تارة متعلق اجاره اعیان است و تارة متعلق اجاره اعمال هست. اجاره اعیان اگر متعلق

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در بحث گذشته فرمایش صاحب عروه[۱] را بیان کردیم، اشکال مرحوم آقای خوئی و سایر بزرگان بر عبارت صاحب عروه هم بیان شد نسبت به آن

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در بحث گذشته رأی صاحب عروه را بیان کردیم، ایشان در صورتی که متعلق اجاره عین شخصی باشد ولیکن وقت تعیین نشده باشد یعنی وقت تسلیم

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مطلب ۳. اقسام متعلق اجاره مطلب سوم این است که متعلق اجاره و به عبارة أخری آنچه را که مستأجر به اجاره مالک می‌شود چهار صورت

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم (الی یوم الدین) اجمعین ادامه توضیح تقصیلی مطلب در بحث گذشته مقدمه‌ای را ذکر کردیم برای فهم اشکال، ملخص اشکال ایشان را هم گفتیم. ایشان درصدد توجیه فرمایش صاحب

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مرحوم شیخ فرمود اشکال اول که [مطرح] شده نسبت به استفاده استحباب نفسی از اخبار من بلغ، «له وجه».[۱] اشکال اول این بود که صرف ثبوت

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث منتهی شد به طرح نظریه مرحوم شیخ انصاری قدس سره که فرمایشات ایشان را از خود رسائل مرحوم شیخ طرح می‌کنیم. کلام مرحوم شیخ ۱.

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در مطلب چهارم جوابی که مرحوم اصفهانی دادند ـ نسبت به این که این اخبار برای اثبات عمل به داعی احتمال امر نیست، این اخبار برای

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین ادامه وجه ۳. سقوط ظهور مقامی به قرینه وجه سوم این بود که ما یک ظهور مقامی داریم، یک ظهور لفظی داریم، ظهور لفظی قوی است

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین اگر به خاطرتان باشد بحث ما در اخبار من بلغ بود. گفتیم که در اخبار من بلغ شش احتمال داده شده: احتمال اول این بود که

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین امر دوم دلیل وجوب تسلیم بحث منتهی شد به دلیلی که اقامه شده برای وجوب تسلیم. مرحوم اصفهانی می‌فرماید که منشأ وجوب تسلیم عند المطالبه دو

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نوع ملیکت اجرت مطلب به این جا منتهی شد که مرحوم صاحب عروه نسبت به منفعت تعبیر نفرموده که ملکیت منفعت برای مستأجر ملکیت متزلزله باشد

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در بحث گذشته روشن شد که از نظر مقام ثبوت اعتبار ملکیت برای منفعت اشیاء‌ مثل سکنای دار صحیح است اگر چه در جهان خارج سکنای

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در مقام ثبوت بود نسبت به امکان ملکیت منافع. اشکال از این جهت بود که منافع وجود قار ندارند، ملکیت یک صفت قار است بنا

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین احکام عوضین فصلی را که به حول و قوه پروردگار متعال و در ظل توجهات ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، ان‌شاءالله شروع می‌کنیم در

دوران امر بین تعیین و تخییر چند مورد دارد: یکی دوران در مقام جعل است. یکی دوران امر بین تعیین و تخییر در مقام امتثال است، یکی دوران امر بین تعیین و تخییر در حجیت است. در دوران امر بین تعیین و تخییر در مقام امتثال مقتضای اصل و قاعده احتیاط است. چرا؟ چون یقین

حالا البته راه و روش درس خارج خواندن متفاوت است: اولا واقع مطلب، خارج سطح قوی می‌خواهد یعنی اگر سطح قوی نباشد انسان از خارج خوب استفاده نمی‌کند، به خصوص کفایه و رسائل. من یادم هست والد معظم به من سفارش کرده بودند ـ من مکاسب را بعد از کفایه و رسائل خواندم ـ می‌گفتند

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله دوازدهم مسئله دوازده آخرین مسئله‌ این فصل است: «إذا آجر عبده أو داره مثلا ثم باعه من المستأجر لم تبطل الإجارة» اگر عبد یا دارش

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در خیار حیوان تمام شد و معلوم شد که خیار حیوان در باب اجاره نیست. تحلیل و بررسی عدم ثبوت خیار مجلس در اجاره بیان

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین در بحث گذشته آخرین مطلبی که مورد بحث واقع شد مربوط به خیار عیب بود که گفتیم نسبت به خیار عیب دلیلی که ما داریم بالنسبه

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین ۹. خیار الاشتراط رسیدیم به خیار نهم [که] خیار الاشتراط است؛ یعنی شرط کند وصفی را در مبیع یا ثمن مثل این که کون العبد کاتبا

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین اگر به خاطرتان باشد فرمایش مرحوم شهید را نقل می‌کردیم که ایشان تمام خیارات را در این جا جمع کردند و اشاره به دلیل هر یک

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین مسئله دهم رسیدیم به مسئله دهم؛ «إذا تبين غبن المؤجر أو المستأجر فله الخيار إذا لم يكن عالما به حال العقد إلا إذا اشترطا سقوطه في

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین تنبیهان دو تنبیه در این مسئله ذکر می‌کنیم: تنبیه اول خلاف قاعده بودن خیار تنبیه اول این است که در مسئله ما که شخص مستأجرمفلَّس شده

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نتیجه فرمایش مرحوم اصفهانی قدس سره این شد که اخبار من بلغ ظهورش در این که ثواب مترتب بر ذات عمل است تمام است، انما الکلام

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین ادامه مطلب ۶. اشکال بر مرحوم نائینی مطلب ششم مرحوم اصفهانی قدس سره این بود که وجهی که مرحوم نائینی فرمودند برای عدم حمل مطلق بر

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نتیجه فرمایش مرحوم اصفهانی این شد که اخبار من بلغ ظهور دارد در این که ثواب مترتب بر ذات عمل است و ترتب ثواب بر ذات

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین ان قلتی که مرحوم نائینی مطرح فرمودند در فوائد الاصول این بود که نسبت بین ادله اعتبار وثاقت برای اثبات احکام شرعیه و بین اخبار من

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین نظریه مرحوم نائینی قدس سره در اجود التقریرات را بیان کردیم و نظر ایشان این شد که مفاد اخبار من بلغ اثبات استحباب نفسی است برای

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث ما در اخبار من بلغ بود. گفتیم که چند احتمال در اخبار من بلغ هست: یک احتمال این بود که مفاد اخبار من بلغ اسقاط

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در این بود که تقیید عمل به داعی اتیان عمل به امر متعلق به آن عمل محال است لذا مرحوم آخوند قدس سره فرمود داعی

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین یک روایتی می‌خوانم برای ماه شعبان و ماه رمضان مفید است: «عدة من أصحابنا عن أحمد بن محمد بن خالد عن يحيى بن إبراهيم بن أبي

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث در اشکالات ثبوتی بود که وارد شده بر این که مفاد ادله اخبار من بلغ اتیان عمل باشد به داعی بلوغ ثواب بر آن به

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین خلاصه آنچه از بحث گذشت سلسله بحث را مجددا توضیح بدهم که روشن بشود چه مسیری را داریم طی می‌کنیم. بحث ما در اخبار من بلغ

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم الی یوم الدین بحث ما در این بود که نسبت به شبهه وجوبیه بالنسبه به عمل عبادی چگونه در شبهات وجوبیه ما قصد تقرب کنیم و عمل مشکوک الوجوب